مالیات بر ارث چیست و چرا باید آن را پرداخت کنیم؟
وقتی فردی از دنیا میرود، اموال و داراییهای او بین ورثه تقسیم میشود، اما قبل از آن، باید مالیات بر ارث پرداخت شود. مالیات بر ارث مبلغی است که دولت از اموال بهجامانده متوفی دریافت میکند تا انتقال قانونی داراییها به ورثه انجام شود. این مالیات توسط سازمان امور مالیاتی محاسبه میشود و میزان آن به ارزش داراییها و نسبت خویشاوندی ورثه با متوفی بستگی دارد.
به زبان ساده، مالیات بر ارث سهمی است که دولت از اموال فرد فوتشده میگیرد و پس از پرداخت آن، وراث میتوانند داراییها را بین خود تقسیم کنند.
آکوفیدار نوین البرز ،شرکت حسابداری در کرج، ارائه دهنده تمامی خدمات حسابداری، مالی و مالیاتی و اظهارنامه های عملکرد مالیاتی، یکی از مجرب ترین و زبده ترین شرکت های حسابداری در کرج می باشد.
چه اموالی مشمول مالیات بر ارث هستند؟
تمام داراییهایی که متوفی مالک آن بوده، مشمول پرداخت مالیات بر ارث میشوند. این داراییها شامل موارد زیر است:
املاک و مستغلات (خانه، زمین، مغازه)
حسابهای بانکی (سپردههای ریالی و ارزی)
سهام و اوراق بهادار
خودرو و وسایل نقلیه
حق سرقفلی و امتیازات تجاری
وجوه بیمه عمر
برای کسب اطلاعات بیشتر مقاله خدمات ارث و انحصار وراثت را مطالعه کنید.
نرخ مالیات بر ارث چقدر است؟
نرخ مالیات بر ارث بر اساس درجه خویشاوندی و نوع دارایی تعیین میشود. هرچه وراث به متوفی نزدیکتر باشند، نرخ مالیات کمتری پرداخت میکنند.
۱. وراث طبقه اول (پدر، مادر، فرزندان، همسر)
املاک و مستغلات: ۷.۵٪
حسابهای بانکی: ۳٪
سهام و اوراق بهادار: ۰.۵٪
خودرو: ۲٪
۲. وراث طبقه دوم (خواهر، برادر، نوه، پدربزرگ و مادربزرگ)
املاک و مستغلات: ۱۵٪
حسابهای بانکی: ۶٪
سهام و اوراق بهادار: ۱٪
خودرو: ۴٪
۳. وراث طبقه سوم (عمو، عمه، دایی، خاله و سایر بستگان دور)
- سپردههای بانکی و سود آنها
- اوراق ارزشدار مانند اوراق بهادار، اوراق مشارکت و سودهای متعلق به آنها
- سهام بورسی، غیربورسی، سود سهام و سهمالشرکه
- حق امتیاز
- وسایل نقلیه (زمینی، هوایی، دریایی)
- مغازه و سرقفلی
- ملک و آپارتمان مسکونی، املاک اداری، باغ، ملک زراعی، اراضی بایر
- حق واگذاری محل
- صندوق امانات بانک و موجودی حساب مؤسسات مالی و اعتباری
- کالاها و تجهیزات مربوط به واحدهای تجاری یا تولیدی
نکته مهم: مالیات بر ارث باید پیش از تقسیم داراییها پرداخت شود تا انحصار وراثت انجام گیرد.
مالیات بر ارث خودرو چگونه محاسبه میشود؟
برای محاسبه میزان مالیات بر ارث ماشین، تاریخ فوت و طبقه وراث حائز اهمیت است. باتوجهبه تغییر قوانین مالیاتی ارث در سال 95، اگر تاریخ فوت متوفی بعد از سال 95 باشد، ورثه مشمول قانون جدید هستند. در ادامه جدول نرخ مالیات بر ارث اتومبیل را مشاهده میکنید:
| مالیات بر ارث خودرو | ورثه طبقه اول | ورثه طبقه دوم | ورثه طبقه سوم |
| برای مشمولین قانون جدید | 2% | 4% | 8% |
| برای مشمولین قانون قدیم | 35% | 45% | 65% |
توجه داشته باشید که برای متوفای سال 94 به قبل، وراث مشمول قانون قدیم میشوند. ورثه طبقه اول شامل پدر، مادر، شوهر، زن، اولاد و اولاد اولاد هستند. ورثه طبقه دوم شامل اجداد، خواهر و برادر و اولاد آنها و ورثه طبقه سوم عمو، عمه، خاله، دایی و اولاد آنها هستند. این نوع طبقهبندی به این خاطر انجام شده است که نسبت به میزان نزدیکی فرد به متوفی، مالیات با درصد مشخصی پرداخت شود.
برای خدمات مشاوره مالیاتی کرج با آکوفیدار تماس بگیرید.
اگر نیاز به راهنمایی فوری دارید:
آدرس: عظیمیه، خیابان شادی، ساختمان اداری هیراد، طبقه دوم، واحد 6
تلفن ثابت: 02632548350
مشاوره مستقیم: 09125174296
09190871878 – 09352111410
جدول مالیات بر ارث؛ بررسی مالیات سهام، لوازم نقلیه و املاک
این جدول نسبت به طبقه بندی وراث انجام شده و میزان مالیات وراث در هر بخش بررسی شده است. توجه داشته باشید که در انحصار وراثت، ورثه قرار گرفته در طبقه اول به سایر وراث تقدم دارند. به عبارت دیگر درصورتیکه حتی یک نفر از طبقات فوقانی در قید حیات باشد، ارث به وراث طبقات دیگر تعلق نمیگیرد.
| طبقه وراث | سپردههای مجاز بانکی | سهام بورسی | سهام غیربورسی | سایر اموال/ حق امتیاز | املاک | حق واگذاری و سرقفلی | وسایل نقلیه |
| وارث طبقه 1 | 3 درصد | 0.75 درصد | 6 درصد | 10 درصد | 7.5 درصد | 3 درصد | 2 درصد |
| وارث طبقه 2 | 6 درصد | 1.5 درصد | 12 درصد | 20 درصد | 15 درصد | 6 درصد | 4 درصد |
| وارث طبقه 3 | 12 درصد | 3 درصد | 24 درصد | 40 درصد | 30 درصد | 12 درصد | 8 درصد |
همچنین مالیات ورثهای املاک مسکونی براساس ارزش معاملاتی آن محاسبه میشود و مالیات ورثه املاک تجاری و اداری بر اساس ارزش روز (ارزش واقعی) محاسبه میشود. البته مالیات ورثه باغ، املاک زراعی و اراضی بایر، مشابه املاک مسکونی بر اساس ارزش معاملاتی آنها محاسبه خواهد شد.
مهمترین تفاوتهای قانون جدید و قدیم مالیات بر ارث
در آموزش مالیات بر ارث، دانستن تفاوتهای بین قوانین جدید و قدیم (قبل از سال 95) اهمیت دارد. یکی از مهمترین تغییرات، نحوه اظهار ماترک به صورت فردی یا گروهی است. قانون جدید میگوید که ارزش داراییها باید بر اساس قیمت روز و بدون توجه به تاریخ فوت متوفی محاسبه شود.
علاوهبر این، مدت زمان برای ارائه اظهارنامه از شش ماه به یک سال افزایش یافته است و نرخ مالیات بر ارث باتوجهبه طبقه وراث تعیین میشود. این تغییرات در قانون مالیات بر ارث نشاندهنده یک گام به سوی شفافیت و سهولت در محاسبه مالیات بر ارث است.
| تفاوتها | قبل از 95 | نرخ مالیاتی | بعد از 95 | نرخ مالیاتی |
| معافیت | هر نفر 3 میلیون تومان | – | – | – |
| سپرده بانکی | معاف | صفر | مشمول | 3 درصد |
| سهام شرکتهای بورسی | 50 درصد معاف | 35 درصد | مشمول | وراث طبقه اول 0.75 درصد و وراث طبقه دوم و سوم به ترتیب 1.5 و 3 درصد |
| سهام شرکتهای غیربورسی | 40 درصد معاف | 35 درصد | مشمول | وراث طبقه اول 6 درصد و وراث طبقه دوم و سوم به ترتیب 12 و 24 درصد |
| جریمه عدم تسلیم اظهارنامه | دارد | 10 درصد | دارد | 10 درصد |
| جریمه تاخیر پرداخت مالیات | دارد | 2.5 درصد | ندارد | – |
| نوع اظهارنامه | همه ماترک با هم | – | هر یک از اقلام ماترک جداگانه | – |
| حصر وراثت | پیش شرط: تسلیم اظهارنامه | گواهی | پیش شرط: گواهی حصر وراثت | – |
| نرخ مالیات املاک | 35 درصد | – | 7.5 درصد | – |
| نرخ مالیات سرقفلی | 35 درصد | – | 3 درصد | – |
| نرخ مالیات سپرده بانکی | صفر | – | 3 درصد | – |
| سایر | 35 درصد | – | 10 درصد | – |
قانون جدید همچنین دفاتر اسناد رسمی و نهادهای مالی را مکلف میکند که قبل از دریافت گواهی پرداخت مالیات بر ارث از هرگونه تسلیم دارایی متوفی به ورثه آن خودداری کنند. لازم به ذکر است تخلف نهادها و وراث در این خصوص، مشمول جریمهای به ارزش دو برابر مالیات بر ارث تخصیص داده شده بر ماترک خواهد بود.
مراحل پرداخت مالیات بر ارث
برای پرداخت مالیات بر ارث باید مراحل زیر را طی کنید:
دریافت گواهی انحصار وراثت از دادگاه
مراجعه به اداره امور مالیاتی و تشکیل پرونده
ارائه اسناد مربوط به اموال متوفی (مانند سند ملک یا حساب بانکی)
پرداخت مبلغ مالیات و دریافت گواهی تسویه مالیاتی
تقسیم قانونی اموال بین ورثه
چه کسانی از مالیات بر ارث معاف هستند؟
بر اساس قوانین مالیاتی ایران، برخی داراییها از پرداخت مالیات بر ارث معافاند:
وجوه بیمه عمر متوفی
حقوق و مستمری بازنشستگی
داراییهای متوفیان قبل از سال ۱۳۹۵ (مطابق قانون قبلی)
عواقب عدم پرداخت مالیات بر ارث
عدم پرداخت مالیات بر ارث میتواند مشکلات حقوقی و مالی ایجاد کند:
عدم امکان تقسیم اموال بین ورثه
عدم امکان انتقال رسمی ملک یا خودرو
اعمال جریمه و دیرکرد مالیاتی توسط سازمان امور مالیاتی
بنابراین، پرداخت بهموقع مالیات بر ارث باعث تسهیل در فرآیند انحصار وراثت و جلوگیری از جریمههای سنگین میشود.
جمعبندی
مالیات بر ارث یکی از مهمترین مالیاتها در فرآیند انتقال دارایی پس از فوت است. این مالیات قبل از تقسیم اموال باید پرداخت شود و میزان آن با توجه به نوع دارایی و نسبت وراث با متوفی متفاوت است.
با آگاهی از قوانین مربوط به مالیات بر ارث، میتوانید امور انحصار وراثت را با کمک خدمات مشاوره مالیاتی حرفه ای در کرج سریعتر انجام دهید و از مشکلات حقوقی جلوگیری کنید.
اگر قصد دارید اطلاعات کاملتری درباره انواع مالیاتها کسب کنید، مقاله جامع مالیات را مطالعه کنید.








